اضافه کاری و نگرش اشتباه به آن

یکی از مواردی که همیشه توی محیط کاری ذهن من رو مشغول میکنه بحث اضافه کاری هست.
کلا دلیل وجودی اضافه کاری باید این باشه که اگر مثلا بر حسب مورد و به صورت موقتی پروژه یا کاری عقب بود با توجه به اینکه Milestone های پروژه باید رعایت بشن اعضای تیم و سازمان چند ساعت اضافه تر در هفته کار میکنند تا پروژه و کار سر وقت برسه. تا اینجا خیلی عادی هست و توی تمام دنیا هم پذیرفته شده هست.

اما مشکل من اینجاست که توی فرهنگ بسیاری از سازمان های ایرانی مفهوم اضافه کاری به اشتباه و یا به عمد توسط کارفرما و یا کارگر جا افتاده و این کار به صورت یک عمل روزانه و دائمی انجام میشه و شخص تقریبا هر روز تا ساعت ها بعد از ساعت اداری به ظاهر مشغول فعالیت هست!

موارد زیر به نظرم مورد دار هستند:
۱- توی بعضی از سازمان ها حقوق های به نسبت پایینی داده میشه و به کارگر گفته میشه که برای اینکه پول بیشتری بگیری باید اضافه کاری انجام بدی!در صورتیکه که حتی ممکنه اینجوری هزینه های بیشتری به سازمان تحمیل بشه. مثلا در ساعات غیر اداری احتمالا بهره وری کارمندان خیلی کمتر خواهد بود، هزینه اضافی وسایل گرمایشی/سرمایشی و برق و … و کلی هزینه دیگه هم باید در نظر گرفته بشه.
۲- کارگر(مهندس کامپیوتر هم طبق قانون کار کارگر محسوب میشه) ممکن هست با حضور بیشتر در محیط کار سعی کنه که اینطور جلوه بده که کار بیشتری نسبت به سایر همکاران انجام میده و به نوعی با این روش سعی کنه نوعی مزیت رقابتی برای خودش ایجاد کنه. گاها مدیران هم اشتباها از عملکرد این افراد حمایت میکنند.
۳- بعضی اوقات میشنوم که بعضی از همکاران میگن که به پولش نیاز داریم و با توجه به اینکه مبلغ پرداختی هر ساعت از اضافه کاری توی ایران حدود ۱٫۴ بیشتر از ساعات عادی هست، این مورد احتمالا قابل قبول هست.باور کنید هیچ کس از پول بدش نمیاد ولی حقیقت این هست که آدم  باید به قول اقتصادی ها هزینه فرصت (Opportunity Cost) رو در نظر بگیره و از خودش سئوال کنه که در مقابل دریافت این مبلغ چه چیزهایی رو از دست میدم و آیا فرصتی که به دست میاد ارزش این مبلغ رو داره؟ مثلا هزینه ای که برای بیماری احتمالی ناشی از کار در آینده باید پرداخت کنید، هزینه دوری از خانواده و دوستان، هزینه جوانی و …

این مقاله از  وبلاگ یک ریال رو حتما بخونید.

قابل ذکر هست که توی خیلی از کشورها مثل ژاپن و آمریکا و … قوانینی در مورد حمایت از کارگران در مقابل کارفرمایان برای جلوگیری از اضافه کاری اجباری وجود داره.اما من در این مورد توی کشور خودمون قانونی ندیدم و اطلاعی ازش ندارم.

مدیر،کارفرما و کارگر عزیز، همونطور که تاخیر در ورود  به سازمان نظم رو به هم میزنه، تاخیر بیش از اندازه برای خروج از سازمان هم نظم محیط اداری رو به هم میزنه علاوه بر این اضافه کاری دائمی قطعا سلامت رو به خطر خواهد انداخت و قطعا اگر روش درستی بود اینگونه کشورها قوانینی برای کنترل این موارد وضع نمیکردند.

پیشنهاد من این هست که برای اضافه کاری کارمندان در ماه سقف در نظر گرفته بشه تا هم سازمان و هم شخص از مزایای اضافه کاری استفاده کنند.

2 نظر برای ”اضافه کاری و نگرش اشتباه به آن

  1. پویا جان ممنون از مطلبت و لینک با ارزشت.
    با ۳ موردی که گفتی موافقم ولی یک موضوعی هم باید در نظر گرفت که ایا منی که از ساعت ۷صبح سره میزم کار می کنم ساعت و۴ بعد از ظهر کارم تموم میشه اگر ۴ بیام بیرون چه اتفاقی میافته:
    ۱-کارهام می مونه چرا که تقسیم کار به بدترین شکل انجام میشه
    ۲-هیچ وقت روم حساب باز نمی کنن و می گن برای شرکت ارزش قائل نیستم
    ۳-پولی که می گیرم کلی ازش کم میشه
    ۴-مچبورم تو اوج شلوغی خیابون ها بیام بیرون(کاشکی میشد ریموت کار کرد)
    ۵-همه یک نگاه بد می کنن که و فکر می کنن می خوام بپیچونم

    • بله شهروز جان، تمام مواردی که گفتی به دلیل برداشت و اجبار اشتباه کارفرما و ما کارمندان بوده و هست و فرهنگ سازمانی هم تاثیر به سزایی توی این نگرش داره.
      جالب بود دیروز خبری رو خوندم که کلا آی تی من های فرانسوی ۳۵ ساعت در هفته کار میکنند و بعد از ساعت اداری میتونن موبایلهاشون رو خاموش کنند.
      لطفا این خبر رو بخونید:
      http://itna.ir/vdcc4sq1.2bqxs8laa2.html
      همونطور که میبیند توی کشورهای پیشرفته دائما به این موارد و سلامت کاری اهمیت میدهند.

پاسخ دهید